Twardość wody – jest to cecha wody, będąca funkcją stężenia soli wapnia i magnezu.

Twardość wody dzieli się na:

  • nietrwałą, zwaną też węglanową – która jest generowana przez sole kwasu węglowego
  • trwałą – która jest generowana przez sole innych kwasów, głównie solnego (chlorki), ale też siarkowego (siarczany), azotowego (azotany) i innych.

Ogólna twardość wody jest sumą twardości węglanowej i trwałej.

Nazwa „nietrwała” wynika z faktu, że węglany są nietrwałe i można się ich pozbyć przez przegotowanie wody, natomiast chlorki, siarczany i azotany są trwałe i pozostają się również po przegotowaniu wody. Duża, nietrwała twardość wody stanowi często poważny techniczny problem, gdyż w trakcie wielu procesów technologicznych związanych z podgrzewaniem wody następuje wtedy osadzanie się tzw. kamienia kotłowego. Niedogodności związane z tworzeniem kamienia na urządzeniach rekompensują duże walory zdrowotne wody zawierającej jony wapnia i magnezu. Liczne badania wykazały, że picie wody twardej zmniejsza ryzyko zachorowań na choroby układu krążenia (choroby serca) oraz w układu pokarmowego.

Jedyną zgodną z układem SI jednostką, w której powinno się wyrażać twardość jest mol/l lub jednostki pochodne (np. mmol/ l ). W praktyce jednak możemy się spotkać najczęściej z tzw. stopniem niemieckim (on). Jednostka ta odpowiada zawartości 10 mg CaO w litrze wody.
We Francji używa się tzw. francuskiego stopnia twardości (of), który odpowiada 10 mg CaCO3/l. W krajach anglosaskich stosuje się jeszcze inne jednostki – stopnie angielskie (oe), które odpowiadają w przybliżeniu 0,8on.

Twardość ogólna

Woda

mgCaCO3/l

Mmol/l

Mval/l

on (dh)

 Bardzo miękka

0 – 85

0 – 0,89

0 – 1,78

0 – 5

 Miękka

85 – 170

0,89 – 1,78

1,78 – 3,57

5 – 10

 Średnio twarda

170 – 340

1,78 – 3,57

3,57 – 7,13

10 – 20

 Twarda

340 – 510

3,57 – 5,35

7,13 – 10,7

20 – 30

 Bardzo twarda

> 510

> 5,35

> 10,7

30

Konwersja jednostek twardości

mmol/l

mval/l

on (dh)

mgCaCO3/l

oe

of

 1 mmol/l

1,00

2,00

5,60

100,00

7,02

10,00

 1 mval/l

0,50

1,00

2,80

50,00

3,51

5,00

 1 on (dh)

0,18

0,357

1,00

17,80

1,25

1,78

 mgCaCO3/l

0,01

0,02

0,056

1,00

0,07

0,10

 1 oe

0,14

0,285

0,798

14,30

1,00

1,43

 1 of

0,10

0,200

0,560

10,00

0,702

1,00